Burgi Kühnemann

Tuesday, January 6th, 2009

Burgi Kühnemann(20-01-2009 t/m 13-03-2009)

De Duitse kunstenares Burgi Kühnemann (1935 Mayen/Eifel (D)) gebruikt het boek als een ironisch wapen tegen de burgerlijke waarden.
Antiquarisch gevonden boeken worden geselecteerd op de thematiek van de afbeeldingen, mooie meisjes, machtige mannen en trouwe honden. Kühnemann vervreemdt deze afbeeldingen door ze van geschilderd commentaar te voorzien. Zij persifleert daarmee het “leitmotiv” van de afbeelding zodanig dat verborgen achtergronden vilein worden onthuld. Slagvaardig en helder ontleedt zij bestaande opvattingen.

Burgi Kühnemann werkt met thema’s die zij analyseert, differentieert en herdefinieert. Sinds 1983 maakt zij boekprojecten met als titel Buch-Akte naar aanleiding van foto’s uit de Duitse “Freikörper”-cultuur, Burgis Heine geïnspireerd op de Duitse schrijver Heinrich Heine en Deutsch gut ? waarin Nazi-kitsch en het verlangen naar het “gutbürgerliche” van de doorsnee Duitser worden geparodieerd. Achter de mooie en perfecte wereld loert bij Kühnemann altijd de grauwe, inperfecte werkelijkheid. Haar boeken zijn vermakelijk, boosaardig en soeverein in hun offensief. Sinds de dood van haar ouders in 1996 zijn familieherinneringen en -documenten alsmede het dagelijks leven en de kindertijd uit de periode 1930-1960 onderwerpen.

Gevonden fotografie vertaald naar de schilderkunst

Kühnemann gebruikt voor haar werken bestaande foto’s die zij vertaalt naar de schilderkunst. Zonder de afbeelding te manipuleren worden deze nageschilderd. Zo bestaat het werk Glück uit negen kleine schilderijtjes die zijn gebaseerd op kiekjes, waarin het private mini-universum van de Duitse gewone man is weergegeven. Een portret van het schattige schoothondje zoals de “Schnauzer” die in vele huishoudens voorkomt, kameraden op het voetbalveld, de eerste schooldag met twee meisjes gekleed in hun “zondagse” pakjes, de jonge vrouw met haar verloofde in het uniform van de Wehrmacht. En de jonge bakker die ons een reusachtig brood toont waarvoor hij een glimmende bokaal heeft gewonnen. Deze negen afbeeldingen vormen een potpouri van gemoedelijkheid; Burgi Kühnemann laat de negen afbeeldingen verder voor zich spreken.


Duitse auto’s en honden

Voor Mein heilix Blechie, deutsche Fahrzeuge in alfabetischer Reihenfolge – met fiere combinaties van mens en auto – gebruikt Kühnemann het glossy platenboek over de ikonen van de St. Demetrius-kathedraal. De beschilderde motieven zijn gerangschikt op alfabetische volgorde en staan op een zodanige manier in interactie met de achtergrond van de ikonen dat deze tot één afbeelding versmelten. Tegenstrijdige waardensystemen kruisen elkaar: heilige koe versus religie; een combinatie waarbinnen natuurlijk de Volkswagen de kroon spant.
Een groot aantal boeken van Kühnemann wordt bevolkt door honden, variërend van aandoendlijke schoothondjes tot bijtgrage waakhonden. In Mann & Hund worden diverse hondeneigenaren geportretteerd. Uitgaande van een werkboek voor traditionele borduurpatronen is bij iedere fraai gestyleerde letter een historische of mediagenieke man en zijn trouwe gezel afgebeeld. Het thema “man en hond” is een traditioneel Duits thema dat al sinds de jaren dertig bestaat maar tijdens de naziperiode werd gebruikt als onderdeel van de “image-building” van Hitler met zijn Blondi. De mens en zijn beste vriend werd in die tijd tot een hoofdmotief van de nationaalsocialistische propaganda en metafoor voor bevel en gehoorzaamheid. Voor de 73-jarige Kühnemann is Hitler geen taboe, maar eerder een fenomeen dat behoort tot de Duitse identiteit c.q. haar identiteit, zoals “Ferien, Freizeit und Urlaub”, “Essen und Trinken”, “das Auto” of een bord bij het tuinhek met het opschrift “Vorsicht Hund”. Een identiteit die wat Kühnemann betreft moet worden ondervraagt op een spottende wijze, zonder kwetsend te worden.

Foto’s bibliotheekcatalogus

 


 

Van Abbemuseum
This blog is a project of the Van Abbemuseum
Contact: webmaster@vanabbe.nl
VAM Library blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS)