Jean Leering – Jan van Toorn

Friday, July 17th, 2009

Jean Leering – Jan van Toorn (26-05-2009 t/m 31-07-2009)

Fotograferen met Cézanne : Landschappelijke elementen als motief

Jean Leering en Paul Cézanne

Al vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw was museumdirecteur en hoogleraar beeldende kunst en architectuur Jean Leering (1934-2005) geboeid door het werk van de negentiende-eeuwse Franse schilder Paul Cézanne (1839-1906), die te boek staat als een groot vernieuwer van de moderne schilderkunst.

Foto: Peter Cox

Hij liet zich inspireren door de manier van waarnemen en schilderen van Cézanne. Anders dan de gebruikelijke begripsmatige benadering van het oeuvre van Cézanne, hanteerde Leering een visuele aanpak die de kijker dichter bij de manier van kijken en schilderen van Cézanne brengt. Leering maakte foto’s die een parallelle weergave zijn van het werk van Cézanne. Aan de hand van verschillende thema’s (o.a. het stilleven, de bomen, de berg Sainte Victoire) en landschapselementen wordt een verbinding gelegd tussen de (natuurlijke) omgeving en het werk van Cézanne. Het ging Leering daarbij in de eerste plaats om het kijken en het vergelijken. De foto’s werden vervolgens vergeleken met reproducties van werken van Cézanne die ongeveer een eeuw eerder waren geschilderd. In deze vergelijking ligt het accent op de structurele elementen van de compositie. Het gaat erom inzicht te verkrijgen in de motieven die Cézanne tot zijn landschappen inspireerden.

Jean Leering en Jan van Toorn

Uit deze bewondering ontstond een boek waaraan tot kort voor het overlijden van Jean Leering in 2005 intensief samen is gewerkt met de ontwerper, vriend en geestverwant Jan van Toorn. De visuele studie werd omgezet intensief kijkboek, dat een in de Nederlandse kunstgeschiedenis bijzondere positie inneemt . De bedoeling van beide auteurs is niet alleen om een meer zintuiglijke benadering van de beeldende kunst te demonstreren, maar ook om een breder publiek te bereiken dan alleen de kenners van en geïnteresseerden in het werk van Cézanne. Na het overlijden van Jean Leering heeft zijn vrouw Wies van Moorsel dit bijzondere project samen met Jan van Toorn voltooid.


(uitnodigingskaarten Jan van Toorn voor het Van Abbemuseum)

Naast een visuele presentatie van het boek, toont de tentoonstelling voorbeelden van de museale samenwerking tussen Jean Leering en Jan van Toorn, in het bijzonder tijdens de periode van 1964 tot 1973 toen Leering directeur was van het Van Abbemuseum en Jan van Toorn als grafisch ontwerper aan het museum was verbonden. Voor beiden was de relatie tussen kunst en werkelijkheid van groot belang. In een interview in oktober 1968 formuleerde Leering het als volgt: ‘Ik kies voor die kunstenaars die naar mijn gevoel de grootst mogelijke aanleiding geven door wat zij kunnen laten zien aan werk, om dat creatieve zicht op de werkelijkheid te stimuleren en tot ontplooiing te brengen’.
Door een sterke combinatie van fotografie en typografie ontwierp Van Toorn in het oog springende affiches, catalogi en uitnodigingen waaruit vaak een geladen functionaliteit en een maatschappelijk engagement sprak. Zijn rol reikte echter verder: Leering vond in hem een ideale gesprekspartner voor een in het oog springende museale informatieverstrekking. De bezoeker zou immers aan de hand van de tentoonstellingen moeten worden geactiveerd.

(Affiches Jan van Toorn voor het Van Abbemuseum)

Toespraak Jan van Toorn opening

Foto’s bibliotheekcatalogus

Boekpresentatie: 24-05-2009
Tijd: 15.00 uur
Lokatie: Bibliotheek

J. Leering, J. Van Toorn, Fotograferen met Cézanne. Landschappelijke elementen als motief. Formaat 20 x 26, 192 pp. (ill. kleur), € 27,50. Uitgeverij Thoth, 2009. Ontwerp Jan van Toorn.

 


 

Van Abbemuseum
This blog is a project of the Van Abbemuseum
Contact: webmaster@vanabbe.nl
VAM Library blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS)