Tijdschrift Daglicht

Monday, August 11th, 2008

Tijdschrift Daglicht…’portfolio met een nietje’ (20-05-2008 t/m 01-08-2008)

De bibliotheek van het Van Abbemuseum presenteert het kunstenaarstijdschrift Daglicht. In 1979 verscheen het eerste exemplaar en in maart 1982 werd het tiende en laatste nummer gepubliceerd, daarna werd het Grafisch Atelier Daglicht opgericht.

Foto: Peter Cox

Ernst Dinkla, één van de medewerkers van het eerste uur blikt terug: “Daglicht ontstond in een bont gezelschap van kunstenaars, ontwerpers, drukkers en was geïnspireerd door blaadjes als De Enschedese School, Furore, De Poezenkrant, Hard Werken en ouder en anders: Hitweek, Ontbijt op Bed, De Andere Krant, Modern Papier, Tante Leny. De losse velletjes waren afkomstig van een heterogeen gezelschap, duidelijk zonder behoefte om een nieuwe school te creëren. De binding van het blad met de drie nietjes geeft ook de binding van een wisselende groep van deelnemers aan. Al te kritisch was het niet, verloofden werden oogluikend toegestaan creatief te zijn, jong en rijp liepen door elkaar.

Foto: Peter Cox

Een blad met een praktische kant, de disciplines van de deelnemers sloten op elkaar aan. De uitvoerenden draaiden uiteindelijk wat te veel voor het werk en de kosten op en dat was denkelijk de reden dat het tijdschrift ophield te bestaan. Zij hebben ook het – nu jubilerende – Grafisch Atelier Daglicht opgericht om de mogelijkheden te scheppen voor professionele kunstenaars om zelf te drukken.

De eerste uitgave van Daglicht is bewust een verzameling van omslagen waar één titel uit gekozen zou worden als naam van het blad. Daglicht van Hans van Dijk is unaniem gekozen als beste voorstel. Voor de hand liggende associaties waren: het daglicht zien, het zich afzetten tegen Philips, Lichtstad etc. Dick Bakker, de man met het beste handschrift werd gevraagd dit in een vloeiend schrift om te zetten. Uit ettelijke versies werd uiteindelijk de versie gekozen die als Daglicht (zonder puntje op de i) gelezen kon worden. Enkele nummers later is de naam nog in een door de Nederlandse ontwerper Wim Crouwel ontworpen letter verschenen en later in een nieuw en onbekend gebleven ‘fonetisch script’ van Hans van Dijk. De deelnemers waren erg met letters bezig in die tijd.

Foto: Peter Cox

Het bijeenkomen en zien wat men geproduceerd had, was een groot deel van de lol. Er was geen redactie, er werd iemand gekozen om de omslag te maken en de volgorde van de pagina’s werd op basis van de gemaakte pagina’s achteraf bepaald in klein comité. De bindvorm was teruggebracht tot wel het meest elementaire, daardoor flexibel en geen deelnemer beperkend in zijn uitingen. In de praktijk soms nog niet flexibel genoeg. In sommige nummers is de frictie te bespeuren tussen deelnemers over de gang van zaken bij het vorige nummer. Achteraf gezien was dit misschien ook wel één van de laatste grafische uitingen zonder digitale elementen. Er is gestoeid met tweedehands composers, fotozetters en vellen Letraset en Mecanorma. Tot drukwerk gemaakt met lith-, lijn- en rasterfilms op afgedankte grafische camera’s. Overwegend in zeefdruk en offset gemaakt. Hoogdruk in verschillende vormen, wat kopieerwerk. Veel handwerk ook: ingeplakte polaroids, een singletje in goud vinyl, een baby boekje verscholen in de omslag.

Foto: Peter Cox

Voor nummer 6 is door Hans van Dijk een overzicht gemaakt van al diegenen die meegewerkt hebben. De nummers daarna hebben een index. De namen die ik ben tegengekomen zijn in een willekeurige volgorde: Hans de Wit, Jacques van Erven, Geert Schriever, Hans van Dijk, Josien Breneker, Ernst Dinkla,
 Dave Mink, Gaston Klein, Steven Scheffer, Geert Jan Dusseljee, Mervyn Rands, Jacqueline Verhulst, Jan Geelen, Leon Janssen, Michelle van Kemenade, Frank Vinken, Dick Bakker, Hubertine Savelberg, Frans Kerkhoff, Ria van Boekholt, Hans Könings, Lotte Broos, Piet Poell, Leon Cauberg, Juul Vercauteren, Jacques Verbeek, Rik van Iersel, Wolf Zimmerman, Teun Hocks, Steef Davidson, Lowie Genevaasen, Hans van der Markt, Jacqueline Nas, Fons Haagmans, Jack Vreeke, Ton Scheerder, Teuny Tukker, Jan Spit, Johannes Steeghs, Theo van de Goor, Pieter Beets, Dick Fluitsma, Maria Kassenaar, Thomas van der Linden, Martijn van Heyst, Peter Cox, Annemiek Stegerman, Ad Boogers.

Foto: Peter Cox

Vermoedelijk hebben alleen de allereerste deelnemers de volledige set van 10 in hun bezit. In het begin was de oplage was klein, 25 exemplaren, maar op het einde groeide deze naar 125 stuks. Enkele verzamelaars in binnen- en buitenland zullen hooguit de laatste 6 à 7 nummers hebben.
Uit wat post blijkt dat de exemplaren binnen de kortste tijd verkocht waren. De prijs was voor een bundeltje kunst spotgoedkoop maar voor een blad peperduur.

Foto: Peter Cox

Het oude tijdschrift Daglicht heeft blijkbaar genoeg waardering opgeroepen bij leden van het Grafisch Atelier Daglicht om de naam opnieuw te kiezen voor haar uitgave, 25 jaar na het laatste nummer van het originele Daglicht. Ongevraagd ook een erkenning van alle kwaliteiten van de oorspronkelijke uitgave. Bij het zilveren jubileum zijn de vijf kunstenaars-ondersteuners, de kunstenaars-bestuursleden en enkele andere kunstenaars teruggekeerd naar de bron. Ter ere van de initiatiefnemers van toen hebben zij gezamenlijk de productie van een eigentijdse versie van het kunstenaarstijdschrift Daglicht op zich genomen. Geheel in de geest van de vroegere uitgaven is ook dit nummer weer in de vorm van ‘portfolio met een nietje’ in een oplage van 125 exemplaren. En ook weer van hetzelfde hoge niveau: Grafisch Atelier Daglicht heeft immers een naam hoog te houden. Ongetwijfeld wekt dit jubileumnummer van zilveren Daglicht evenzeer de bewondering van liefhebbers van grafiek als de eerder verschenen tien exemplaren.”

Naast de presentatie van tijdschrift Daglicht nodigde de bibliotheek de zestien medewerkers aan het Daglicht-jubileumnummer uit om in vitrines in de leeszaal hun werk in een minitentoonstelling te presenteren. Met werk van Linda Arts, Simon Benson, Josien Brenneker, Pierre Cops, Anne van Eck, Ruben Esser, Olivia Glebbeek, Theo van de Goor, Kees de Kort, Johan Kuipers, Bert Loerakker, Eric de Haas, Lucas Silawanebessy, Ingrid Simons, Space 3 en Margriet Thissen.

Foto: Peter Cox

Foto’s bibliotheekcatalogus

 


 

Van Abbemuseum
This blog is a project of the Van Abbemuseum
Contact: webmaster@vanabbe.nl
VAM Library blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS)