Wim Crouwel 80 (NED)

Thursday, November 20th, 2008

Wim Crouwel 80 (18-11-2008 t/m 09-01-2009)

Ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Wim Crouwel blikt het Van Abbemuseum samen met het Stedelijk Museum te Amsterdam terug op de tijd dat hij als grafisch ontwerper de catalogi, affiches, uitnodigingen en briefpapier van beide musea ontwierp. Vanaf 1956 deed Van Abbe-directeur Edy de Wilde een beroep op hem en dat was het begin van een samenwerking die vanaf 1964 zou worden voortgezet in het Stedelijk Museum. Zijn ontwerpen werden legendarisch en zijn tot op heden een inspiratiebron voor jonge ontwerpers.

(ontwerp : Lex Reitsma)

Als ode aan de grafisch vormgever, museumdirecteur en hoogleraar Wim Crouwel vervaardigden de samenstellers een intieme tentoonstelling met affiches en catalogi uit de vroege periode van zijn oeuvre. Naast deze drukwerken brengt de tentoonstelling ook een selectie correspondentie en werkschema’s en biedt daarmee een blik achter de schermen van de museale praktijk uit de jaren vijftig en zestig.

Wim Crouwel (Groningen 1928) studeerde aan de academie Minerva in Groningen van 1947 tot 1949. Daarna studeerde hij tot 1952 in Amsterdam aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs onder leiding van Charles Jongejans. Hij kreeg zijn eerste baan bij een bedrijf voor tentoonstellingsbouw en in 1954 begon hij zijn eigen praktijk.

Liga Nieuw Beelden

Toen in 1955 de Liga Nieuw Beelden werd opgericht was Crouwel een van de ondertekenaars van het oprichtingsmanifest. Als belangrijke taak voor de Liga werd daarin gepleit voor het organiseren van ‘demonstratieve tentoonstellingen’: “Een demonstratieve tentoonstelling is een gemeenschappelijk werkstuk van architecten, vrije kunstenaars en ontwerpers, dat gestalte geeft aan ideeën, die in onze samenleving leven”. Een tweede taak bestond uit het voeren van gesprekken tussen stedenbouwers, architecten, kunstenaars en vormgevers […] “met allen die zich verantwoordelijk weten voor de geestelijk en materiële gestalte van de wereld van morgen.” Vanaf 1956 begon hij een samenwerking met de interieurarchitect Kho Liang Ie en voerde opdrachten uit voor de meubelindustrie en de grafische sector.

Catalogi uit periode Edy de Wilde, vormgeving Wim Crouwel

Van Abbemuseum en Stedelijk Museum Amsterdam

Onder het directoraat van Edy de Wilde in de jaren vijftig professionaliseerde het Van Abbemuseum zich. De Wilde werd een van de vaste opdrachtgevers van Crouwel voor de vormgeving van de affiches, catalogi en het briefpapier van het museum. Na de overstap van De Wilde naar het Stedelijk Museum te Amsterdam continueerde deze samenwerking en werd Crouwel verantwoordelijk voor de ontwerpen van het Stedelijk Museum en Museum Fodor. Door de grote vrijheid die hem daarbij werd gelaten kon hij zijn eerste spraakmakende experimenten met lettervormen realiseren. Voorbeelden daarvan zijn de catalogi en affiches voor tentoonstellingen van Léger (1957), Hiroshima (1957), Bazaine (1958), Lurcat (1959), Fernhout (1963), Michaux (1964), Vormgevers (1968), Oldenburg (1970) en Luchtkunst (1971).

Total Design
In 1958 werd zijn ontwerp van het Benelux-paviljoen op de Wereldtentoonstelling te Brussel onderscheiden met de Leopold II-prijs. Wim Crouwel was in 1963 één van de oprichters van Total Design, het eerste ontwerpbureau in Nederland dat zich bezighield met het ontwerp in de meest brede zin van het woord. In een vroeg statement omschrijven zij hun doelstelling: “Het omgaan met tekst en beeld, met objekt en ruimte bepaalt hoofdzakelijk ons werkterrein. Tekens en letters tekenen. Woordbeelden vormen. Teksten typografisch verwerken. Getallen begrijpbaar maken. Bewegwijzering ontwerpen. Processen visualiseren. Bedoelingen verbeelden. Ruimtelijke situaties ontwikkelen. Strukturen brengen in visueel materiaal. Dit alles om het verkeer tussen mensen te vereenvoudigen waardoor de kansen op kommunikatie toenemen.”

New Alphabet
Als reactie op de technische beperkingen van de eerste computergestuurde letterzetters uit 1963 ontwierp Crouwel zijn ‘New Alphabet’, letters met uitsluitend horizontale en verticale lijnen. Steendrukkerij De Jong wijdde een nummer in de reeks ‘Kwadraat-Bladen’ aan de ‘New Alphabet’. Crouwel ontwierp zijn alfabet niet specifiek voor boektypografie, maar hij vond dat mensen best zouden kunnen wennen aan “nieuwe vormen van nieuwe alfabetten en aan nieuwe vormen van typografie”.

Grote internationale bekendheid verwierf hij voor zijn ontwerp van het Nederlands paviljoen op de Wereldtentoonstelling in 1970 te Osaka.
In 1973 werd hij bijzonder hoogleraar en vanaf 1981 hoogleraar aan de Technische Universiteit te Delft. In 1981 aanvaardde hij het directeursschap van Museum Boijmans-Van Beuningen te Rotterdam. Hij combineerde deze functie met een hoogleraarschap kunst- en cultuurwetenschappen aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam.

Foto’s bibliotheekcatalogus

 


 

Van Abbemuseum
This blog is a project of the Van Abbemuseum
Contact: webmaster@vanabbe.nl
VAM Library blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS)