JCJ Vanderheyden

Wednesday, February 29th, 2012

JCJ Vanderheyden (van 01-03-2012 t/m 18-03-2012)

JCJ Vanderheyden (1928 -2012)

Op 27 februari overleed op 83-jarige leeftijd de kunstenaar JCJ Vanderheyden (Jacques van der Heijden). De relatie tussen het museum en Vanderheyden bestaat vanaf 1957 toen hij deelnam aan de tentoonstelling ‘Kunstenaars in Brabant’. De band met hem werd intensiever door de vele projecten die er in de loop der tijd in samenwerking met hem hebben plaatsgevonden.  Zo waren er solopresentaties in 1967, 1981, 1983, 2003 en 2009. Maar ook een groot aantal werken werd gedurende de jaren aangekocht en in 2004 vervolmaakte de kunstenaar zijn ensemble in de collectie door een genereuze schenking.

Het oeuvre van JCJ Vanderheyden gaat over waarneming en de reflectie op waarneming. Bij het waarnemen maak je keuzes en interpreteer je wat wordt waargenomen. Dit selectieproces is nodig om uit de veelheid aan informatie dingen te destilleren die van betekenis zijn.

Vanderheyden probeerde de complexiteit van de werkelijkheid in een eenvoudig beeld te vangen. Dit thema fascineerde hem al sinds de vroege jaren zestig. Tot 1966 gebeurde dat alleen in de vorm van schilderijen. Rond 1967 verloor hij, zoals zoveel kunstenaars in die jaren, zijn interesse voor de schilderkunst. Hij concentreerde zich op film, video, televisie en geluid. De ‘nieuwe media’ waarin tijd, licht en ruimte bij uitstek een rol spelen. Later combineerde hij deze media weer met het ambachtelijke schilderen en dat zou hij tot aan zijn dood blijven doen. Steeds vernieuwend en altijd op zoek naar de ultieme combinatie van elementen.

Zijn fascinatie voor de horizon begon ongeveer veertig jaar geleden. Vooral de macht van de lijn, die zichtbaar wordt door twee verschillende gekleurde vlakken tegen elkaar te plaatsen, betekende een intrigerend onderzoeksgebied. Via een eenvoudige lijn kon een rijkdom aan beelden worden opgeroepen. Afhankelijk van haar plaats in de compositie werd oneindigheid voelbaar gemaakt, een wankel evenwicht getoond of juist een volledig evenwichtig beeld geschapen. De horizon van Vanderheyden is bol, verticaal of schuin. Nooit recht. Het perspectief wisselt voortdurend, ook in de foto’s die hij vanuit het vliegtuigraampje maakte op zijn reizen naar India, Nepal, China en Japan. In zijn atelier in ’s-Hertogenbosch, haast naast de gotische St. Jan kathedraal gelegen, kwamen de werelden bij elkaar. Zijn atelier was het laboratorium en figureerde herhaaldelijk in zijn werk. Het is daarmee tot archetypisch symbool geworden voor de werk – en ‘denkkamer’ van de kunstenaar.

Zijn oeuvre is een groeiend universum, waarin kleinschaligheid en grootschaligheid, complexiteit en eenvoud samenvallen. Het heeft op velen van ons een onuitwisbare indruk achtergelaten. Niemand ziet een horizon nog als een rechte lijn. Ook een foto uit een vliegtuigraam zal nooit meer genomen worden zonder het beeld ervan op te roepen dat hij in talloze foto’s, zeefdrukken en schilderijen wist te pakken. Vanderheydens aandacht voor het grote en het kleine, het gewone en het buitengewone hebben een prachtig oeuvre opgeleverd, maar heeft ons vooral de ogen geopend voor de kracht van het geconcentreerde kijken naar de werkelijkheid.

Translation:

On February 27, the artist JCJ Vanderheyden (Jacques van der Heijden) died at the age of 83. The relationship between the museum and Vanderheyden dates from 1957 when he participated in the exhibition ‘Artists in Brabant’. This relationship deepened over time with the artists having solo exhibitions in 1967, 1981, 1983, 2003 and 2009. In addition, during this time, a large number of works were acquired for the collection. In 2004 the artist generously donated a number of works to the museum.

The work of JCJ Vanderheyden centres around observation and a deep reflection on the nature of perception. His work articulated the choices we make when we perceive and interpret what is around us – a process that is needed to filter the multitude of information we receive.

Vanderheyden tried to capture the complexity of reality into a simple image – a theme that fascinated him since the early sixties. Until 1966 he explored this through painting yet in 1967 his focus shifted, like many of his contemporaries, to the new media of  film, video, television and sound in which time, space and light played an important role. Later he would return to painting, employing these characteristics into his works. Until his dead Vanderheyden was always innovative, always looking for the ultimate combination of elements.

His fascination with the horizon began about forty years ago. In particular Vanderheyden looked closely at the power of the line, which becomes visible when two different colored surfaces sit next to one other. Through a simple line a wealth of images could be recalled. Depending on its place in Vanderhayden’s compositions infinity was made palpable, a delicate balance depicted or a composition wonderfully poised. The horizon of Vanderheyden’s is never straight – he works with spheres, verticals or diagonals.  The perspective changes constantly, including in the photographs he took from the airplane window on his travels to India, Nepal, China and Japan. In his studio in ‘s-Hertogenbosch, located almost next to the Gothic St. James Cathedral, the worlds came together. His studio was the laboratory and figured repeatedly in his work. It thus became an archetypal symbol for the work – and the ‘thinking room’ of the artist.

His oeuvre is a growing universe, in which small and large scale, complexity and simplicity coexist. It made an indelible impression on many of us. Nobody sees a horizon as a straight line anymore. A photo from an airplane window will never be taken again without bringing forth the image that he managed to tackle in countless photographs, screen prints and paintings. Vanderheydens attention to the macro and the micro, the ordinary and the extraordinary have made possible an astounding beautiful body of work. More than that, however, it has alerted us to the power and importantce of examining the world around us.

 


 

Van Abbemuseum
This blog is a project of the Van Abbemuseum
Contact: webmaster@vanabbe.nl
VAM Library blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS)