Christo

Thursday, January 19th, 2012

Christo (3)

In december 1965 reist directeur Jean Leering voor de eerste keer naar de Verenigde Staten. Deze reis zal een grote indruk op hem maken en de gevolgen hiervan zijn dan ook zowel in de aankoopgeschiedenis alsook in de tentoonstellingsgeschiedenis van het museum zichtbaar. Leering had plannen voor solotentoonstellingen met een aantal Amerikaanse kunstenaars, waaronder Christo (Christo Javacheff, 1935). Contacten met Christo dateerden weliswaar al voor zijn Amerikaanse reis. Aanvankelijk verliepen deze via de ontwerper en verzamelaar uit Bergeijk Martin Visser (1922-2009) en zijn vrouw Mia. De Vissers onderhielden al geruime tijd nauwe contacten met verschillende avant-garde kunstenaars o.a. uit de USA. Christo vervaardigde reeds in 1964 een ontwerp, een ingepakte liggende boom met dubbele stam, voor ‘t Spectrum in Bergeyk : de fabriek waar Martin Visser o.a. zijn beroemde slaapbank BR027 in productie bracht en waaraan hij vanaf 1954 als ontwerper en hoofd collectievorming verbonden was.
Leering stelde aan Christo voor om, naar een idee van Visser, ter plekke een werk te vervaardigen. Het ontbrak de kunstenaar echter aan tijd en Christo bedacht om drie of vier nog niet in Europa vertoonde ‘Store Fronts’ te verschepen en nog wat ter plekke in te pakken, waaronder het torentje van het museum.

Schets inpakken toren

                                                                                                                                                                  

Martin Visser zag dit voorstel met enig genoegen aan, blijkens een brief van hem aan Leering:

M. Visser aan J. Leering (VAM Tent.archief, inv.nr. 166

De eerste ‘Store Fronts’, voorgevels op werkelijke architectonische schaal, werden gepresenteerd in New York in 1964. Ze maken de gigantische dimensies van de Amerikaanse architectuur voelbaar, mede doordat ze gemaakt zijn uit gevonden resten van afgebroken panden. De eerste Store Fronts hebben dan ook een patina dat de charme van het oude en het gebruikte weergeven. Vanaf 1965 verandert het uiterlijk van de ‘Store Fronts’ naar het industrieel gefabriceerde met kille metalen oppervlakten. Dit type ‘Store Fronts’ werd getoond in de Eindhovense tentoonstelling. Deze kunstwerken, die site-specific werden geïnstalleerd, bevatten elementen die door het gehele oeuvre van Christo zijn te traceren. De gordijnen uit gedrapeerd textiel aan de binnenzijde van de glaspanelen kunnen namelijk worden beschouwd als de voorbodes van projecten zoals ‘Valley Curtain’, ‘Running Fence’ en ‘The Gates’. Het inpakken van objecten is een tweede lijn in het oeuvre van Christo. Hij begon ermee in de jaren zestig met veelal kleine objecten. Dit groeide uit tot de grote projecten die wereldwijd bekend werden zoals de ingepakte Rijksdag te Berlijn en de Pont Neuf te Parijs.
Christo toonde in Eindhoven in 1966 uiteindelijk, naast kleinere werken, in twee zalen van de oudbouw een aantal ‘Store Fronts’ en ‘Window Fronts’. In de andere zaal plaatste hij een negen meter lange ingepakte berk, afkomstig uit de tuin van de Vissers. Voor het museum hing een ingepakte grote ballon het z.g. ‘temporeel volume’.

Plattegrond solotentoonstelling, 1966

Zaaloverzicht met boom, 1966

 

Installatie 'temporeel volume' met Christo (linksonder), 1966

De publieke ontvangst van de solotentoonstelling was ronduit slecht. De criticus Lambert Tegenbosch gold al als cynisch, maar was sarcastischer dan ooit in zijn stuk in de Volkskrant :
‘Bevoegde beoordelaars verschilden van mening over de vraag of de stam inderdaad zo schuin in de zaal had moeten liggen als Christo hem had gedeponeerd; de kwestie zal verder in de vaktijdschriften worden uitgevochten’.

'Baldadige anti-peinture, De Volkskrant, 14-05-66

 

'Baldadige anti-peinture', De Volkskrant, 14-05-66

Het Eindhovens Dagblad constateerde in een redactioneel commentaar dat Leering uitsluitend streefde naar internationale erkenning en ‘een tien met een griffel van hier en daar een kunstcriticus’. Volgens de krant was dit geen verantwoord kunstbeleid want een dergelijk beleid diende er juist op gericht te zijn ‘dat het museum zich opent naar de Eindhovense bevolking’. Naast de pers was ook de Commissie van Toezicht van het museum negatief en de Commissie van Advies twijfelachtig. Jan van der Harten (1918-1998, voormalig chefredacteur Eindhovens Dagblad en wethouder te Eindhoven) stuurde zelfs aan op een inperking van de bevoegdheden van Leering en wenste voortaan overleg met de commissie over het tentoonstellingsprogramma.
De geschiedenis lijkt zich te herhalen want ook Charles Esche is dat meerdere malen verweten en daarmee staat wederom de verantwoordelijkheid van de directeur openbaar ter discussie.

Anoniem, Eindhovens Dagblad, 25-05-66

Als we vanuit het hedendaags perspectief kijken naar de werken van Christo vinden we het welhaast belachelijk om zoveel commotie te veroorzaken rondom werk dat in eerste instantie voor een groot publiek was bedoeld. Voor Christo is de toegankelijkheid van de werken altijd van belang geweest. Hij wil mensen met andere ogen laten kijken naar hun omgeving.

Na al de commotie rondom de tentoonstelling was een aankoop voor het Van Abbemuseum in dat jaar niet haalbaar. Christo liet weten in januari 1969 dat hij zijn ‘Packed Armchair’ (1964-65) wilde schenken. Omdat elke schenking door het College van B&W moest worden geaccordeerd en Leering weer problemen vreesde deed hij het voorstel aan Christo om het werk voor een gereduceerde prijs aan te kopen en aldus geschiedde.

Brief J.Leering aan Christo, 15-01-69 (VAM: Collectiearchief)

Packed Arm Chair, 1964-1965, verwerving 1970

Werken in Nederlandse collecties:

56 barrels, 1966, Kröller-Müller Museum, Otterlo
Double show window, 1965, Kröller-Müller Museum, Otterlo
Double show window, 1965–1966, Kröller-Müller Museum, Otterlo
Four Barrels, 1969, Kröller-Müller Museum, Otterlo
Packed Armchair, 1964-1965, Van Abbemuseum, Eindhoven
Perspectivische Litho, 1968, Van Abbemuseum, Eindhoven
Package on Luggage Rack, 1962, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

Suggesties voor verder lezen:

Christo, tent. cat. Stedelijk Van Abbemuseum, Eindhoven, 1966
L. Alloway… et. al., Christo, London : Thames and Hudson, 1969
E. Beyeler… et. al., Christo and Jeanne-Claude : Wrapped Trees, Köln : Taschen, 1998
L. Alloway…et. al., Christo and Jeanne-Claude : Early Works 1958-1969, Köln : Taschen, 2001

Translation :

In December 1965 Director Jean Leering travelled for the first time to the United States. This trip made a big impression on him and the consequences are visible in both the purchase history as in the exhibition history of the museum. Leering made plans for a number of solo exhibitions of American artists including Christo (Christo Javacheff, 1935). Contacts with Christo dated before his U.S. trip. Initially this went through the designer and collector from Bergeijk Martin Visser (1922-2009) and his wife Mia. Visser maintained close contacts with various avant-garde artists including artists from the USA. Christo proposed already in 1964 a design - a packed tree with double strain - for ‘t Spectrum in Bergeyk,  the factory where Martin Visser produced his famous sofa BR027 and where he was working as a designer and head of the collection from 1954 onwards. Leering suggested to Christo to prepare a site-specific work, based on an idea by Visser.  However, Christo lacked the time to conceive a new work on site and proposed to ship three or four not yet in Europe shown ‘Storefronts’ and some packings on the spot, including the tower of the museum.

Martin Visser saw this proposal with some pleasure, according to a letter from him to Leering.

The first ‘Storefronts’-facades on an actual architectural scale - were presented in New York in 1964. They make the gigantic dimensions of American architecture felt, partly because they are made from found remains of demolished buildings. The first ‘Storefronts’ therefore have a patina that show the charm of the old and the used. From 1965, changes occur in the appearance of the ‘Storefronts’, they look industrial manufactured with cold metal surfaces.This type of ‘Storefronts’ were shown in the Eindhoven exhibition.These site-specific installed works contains elements which can be traced throughout the work of Christo. The curtains of draped fabric on the inside of the glass panels can be seen as the harbingers of projects such as ‘Valley Curtain’, ‘Running Fence’, and ‘The Gates’. The packing of objects is a second line in the body of work of Christo. He started out in the sixties with mostly small objects. This grew into the major projects that were known worldwide as the wrapped of the Reichstag in Berlin and the Pont Neuf in Paris.

Christo showed in Eindhoven in 1966, together with smaller works, in two rooms of the old building some ‘Storefronts’ and ‘Window Fronts’. In the other room he placed a nine meter long packed birch, from the garden of Visser. In front of the museum a big balloon was packed, the so-called ‘temporary volume’. 

The public reception of the solo exhibition was downright negative. The critic Lambert Tegenbosch was already a cynical writer, but he was more sarcastic than ever in his piece in De Tijd: ‘Qualified evaluators disagreed about whether the tree indeed had to lie diagonally in the space like Christo had deposited him, the issue will be continuously fought about in the art journals’. The Eindhovens Dagblad noted in an editorial that Leering only sought international recognition. According to the newspaper, this was not accounted for art policy because such a policy should be aimed precisely at ‘the museum should be open to the Eindhoven population’. Besides the press also the Committee of Trustees of the Museum was negative and the Advisory Committee questioned the content of the project. Jan van der Harten (1918-1998, former chief editor of the Eindhovens Dagblad and alderman) even wanted a curtailment of the powers of Leering and wished henceforth a constant consultation with the committee about the exhibition program.

If we look from a contemporary perspective to the work of Christo, we find it almost ridiculous to cause so much commotion around the work because initially it was intended for a wide audience. For Christo the accessibility of the work has always been important. He tries to let people look with different eyes at their surroundings.

After all the commotion surrounding the exhibition a purchase for the Van Abbemuseum in that year was not feasible. Christo announced in January 1969 that he wanted to donate ‘Packed Armchair’ (1964-65). But because each donation had to be approved by the College of B&W and Leering feared problems again he proposed to Christo to buy the work for a reduced price. And so it happened.

 


 

Van Abbemuseum
This blog is a project of the Van Abbemuseum
Contact: webmaster@vanabbe.nl
VAM Library blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS)