Edwin Becker over illusie en werkelijkheid.

Sunday, January 5th, 2014

Edwin Becker, Van Gogh Museum, in het Van Abbemuseum, over illusie en werkelijkheid.

Edwin Becker, hoofdconservator tentoonstellingen van het Van Gogh Museum in Amsterdam verraste de Vrienden tijdens de maandelijkse Salon avond met een ruimhartig betoog over eventuele verbanden in museumbeleid tussen het Van Gogh Museum en het Van Abbemuseum. Een eindconclusie die menigeen eerst verbaasde, maar in de loop van de avond wel duidelijk werd.  Het Van Gogh Museum, wereldberoemd vanwege zijn befaamde collectie werken van Van Gogh en tijdgenoten, heeft in de tentoonstelling Illusie en Werkelijkheid in 2010/2011 aandacht geschonken aan het engagement van eind negentiende-eeuwse kunstenaars met onder meer de toenmalige politieke en sociale situatie.  Het naturalisme, een kunstvorm die via haast wetenschappelijke of journalistieke methoden probeerde de realiteit van elke dag zo objectief mogelijk weer te geven, kon zich via schilderkunst, fotografie en film ontwikkelen. Kunstenaars die begaan waren met de harde dagelijkse realiteit, vooral van het proletariaat, toonden hun betrokkenheid in schilderijen , meestal van groot formaat. Technisch gesproken waren deze werken door het thema en  dat vaak enorme formaat moeilijk verkoopbaar. Ze werden meestal getoond in openbare gebouwen die daarvoor de ruimte hadden en waren bestemd voor opdrachtgevers die de betrokkenheid van de kunstenaars konden delen.

Emile Zola, de Franse schrijver, was de grote stimulator van de naturalistische beweging. Zijn romancyclus Les Rougons Maquart  geeft een werkelijkheidsgetrouw beeld van de maatschappelijke situatie in de tweede helft van de negentiende eeuw. Observatie van het dagelijkse leven staat bij hem aan de basis van zijn romans, die de misstanden van dat moment zichtbaar maken. De fotografie en de film , nieuwe media op dat moment, waren natuurlijk ook  een perfect middel om maatschappelijke ideeën en situaties te visualiseren. Vooral de film kon nieuwe dimensies laten zien en werd populair bij een groot publiek.  Kunstenaars waren van inspiratie voor fotografen en filmmakers ofwel maakten ook zelf gebruik van deze media. Het aloude schetsboekje werd vervangen door de fotografische snapshot. De romans van Zola waren vooral in het nieuwe medium film belangrijke inspiratiebronnen.

De maatschappelijke betrokkenheid van het Van Abbemuseum die in veel  hedendaagse filmische kunstwerken vertegenwoordigd is, vindt een goede aansluiting bij het naturalisme van de negentiende eeuw. In het werk van Yael Bartana, Deimantes Narkevicius en Artur Zmijewski wordt de lijn die is uitgezet in de naturalistische beweging, door hen voortgezet.  De kunst reageert op de maatschappelijke betrokkenheid en dit engagement dat steeds een rol in de geschiedenis blijft spelen, werd op deze avond duidelijk gemaakt. Er waren zelfs enkele opmerkelijke visuele parallellen tussen de hedendaagse films en de negentiende- en twintigste-eeuwse kunst.

Het naturalisme is een echte internationale beweging, waarin de invloeden vanuit Frankrijk weliswaar erg groot zijn, maar die breed uitwaaierde van Amerika tot Rusland. Edwin Becker liet in zijn lezing veel voorbeelden en enkele filmfragmenten zien. In de bijgaande link naar zijn presentatie kunt u die beelden en stills allemaal nog eens in rust bekijken.

Door de grote belangstelling voor het onderwerp kon deze keer de Salon niet in de bibliotheek plaatsvinden. Omdat het nieuwe jaar zojuist was aangebroken, kon men wel elkaar in de bibliotheek  onder genot van een glaasje het beste wensen voor het nieuwe jaar. De lezing , in een stampvol auditorium, sloot de avond af.

pvb

link naar presentatie: Illusie en werkelijkheid

 


 

Van Abbemuseum
This blog is a project of the Van Abbemuseum
Contact: webmaster@vanabbe.nl
VAM Library blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS)